en vi

Chấn thương hàm mặt và phương pháp cải thiện hiệu quả

Chấn thương hàm mặt có thể xảy ra ở bất cứ độ tuổi nào với nhiều nguyên nhân khác nhau như: té ngã tai nạn, do vật nuôi tấn công, vật nhọn tác động, … Mức độ tổn thương hàm mặt có thể biểu hiện qua các mức độ từ đơn giản đến phức tạp, chẳng hạn như: gãy thân răng, gãy xương ổ răng, gãy xương gò má, gãy xương hàm dưới, gãy xương hàm trên. Phương pháp cải thiện hiệu quả là phẫu thuật thẩm mỹ hàm mặt để chỉnh xương hàm mang lại tỷ lệ gương mặt cân đối hài hòa.

I- Chi tiết về bệnh chấn thương hàm mặt

Tìm hiểu kỹ về các chấn thương hàm mặt sẽ giúp bạn nhận biết rõ nguyên nhân, triệu chứng và cách khắc phục hiệu quả.

1- Chấn thương hàm mặt là gì?

Những ca chấn thương hàm mặt thường có nhiều mức độ từ đơn giản đến phức tạp, cụ thể như: gãy xương ổ răng, gãy thân răng, chân răng, gãy xương hàm dưới (vùng cằm, cành ngang, lồi cầu, góc hàm), gãy xương gò má (gãy cung tiếp – gãy hàm gò má), gãy xương hàm trên, …

Chấn thương phần mềm vùng hàm mặt có thể gặp ở mọi vùng miền từ thành thị cho đến nông thôn. Tuy nhiên, thường gặp nhiều hơn ở nông thôn vì tỷ lệ tai nạn diễn ra cao hơn do người dân chưa hiểu rõ cũng như chấp hành chưa tốt luật lệ giao thông.

Chấn thương hàm mặt là gì?

Chấn thương hàm mặt là gì?

2- Nguyên nhân dẫn đến việc chấn thương hàm mặt

Đối với trẻ em, tình trạng chấn thương vùng hàm mặt có thể do tai nạn trong sinh hoạt, chơi đồ chơi sắc nhọn hoặc có thể do vật nuôi tấn công. Còn với những người cao tuổi, chấn thương có thể do té ngã vì bị choáng, tăng huyết áp, hạ đường huyết.

Cụ thể:

  • Tai nạn giao thông: đây là nguyên nhân chủ yếu và xe máy chiếm tỷ lệ cao khoảng 45,4%. Các tai nạn giao thông khác chiếm 33,2% ( xe đạp, xe ô tô, …). Chính vì các phương tiện giao thông phát triển quá nhanh, cơ sở hạ tầng đường bộ phát triển không bắt kịp với sự phát triển của các phương tiện giao thông. Hơn nữa, ý thức chấp hành luật giao thông đường bộ của đa số người tham gia giao thông chưa tốt.
  • Tai nạn lao động: chiếm đến 6,9%, phần lớn xảy ra khi nạn nhân đang tham gia vào các hoạt động lao động sản xuất, chưa đảm bảo an toàn lao động hoặc không chấp hành tốt các nội quy lao động.
  • Tai nạn sinh hoạt: chiếm đến 3,4% do đánh nhau, bỏng, ngã, trẻ chơi súng cao su.
  • Do các tai nạn khác: chiếm đến 11,18% như tai nạn do thể dục thể thao, do vật nuôi cắn và do hỏa khí,…
Nguyên nhân dẫn đến việc chấn thương hàm mặt

Nguyên nhân dẫn đến việc chấn thương hàm mặt

II- Triệu chứng khi bị chấn thương hàm mặt

Chấn thương hàm mặt được chia thành 2 phần, sau đây là những triệu chứng cụ thể của từng loại chấn thương, bạn có thể tham khảo để nhận biết chính xác:

1- Chấn thương nhẹ ở phần mềm

Một số chấn thương nhẹ phần mềm như:

  • Vết thương đụng giập: do vật đầu tù đụng chạm vào gây tổn thương phần mềm, gây xuất huyết và tụ máu ở dưới da. Khối tụ máu bị bầm tím và sưng nề và có thể xuất hiện cảm giác đau. Khối tụ máu thường chuyển dần từ tím sang xanh, màu vàng đậm, sau đó thành màu vàng nhạt rồi biến mất dần.
  • Vết thương xây xát ở da: do vùng mặt tiếp xúc với vật nhám và làm bong lớp thượng bì. Vết thương ảnh hưởng đến mao mạch, gây chảy máu và đứt các đầu mút dây thần kinh cảm giác ở mặt và khiến bệnh nhân đau.
  • Vết thương rách da: do có vật sắc tác động gây rách da, hình thái tổn thương có thể đơn giản hoặc phức tạp, từ nông đến sâu sát thương.
  • Vết thương xuyên: do vật nhọn xuyên qua các tổ chức dưới da và gây vỡ các hốc tự nhiên như xoang hàm trên, hốc mũi, khoang miệng, …
  • Vết thương thiếu hổng tổ chức: tổn thương gây mất tổ chức,, có thể làm mất một diện da, cơ bám vào da hoặc xương hàm.
  • Vết thương bỏng: da đỏ và xuất hiện vết chợt, có phỏng nước tại vùng bị tổn thương, có các biểu hiện của nhiễm trùng nếu bệnh nhân đến muộn.
  • Vết thương hỏa khí: tổn thương tại mô mềm, tùy theo từng trường hợp sẽ có mức độ tổn thương khác nhau như tổn thương mô mềm dưới da, tổn thương da, mất mô,… Đặc điểm tổn thương là đường vào nhỏ, đường ra to, các mô tổn thương rộng đi kèm với dị vật.
Chấn thương nhẹ ở phần mềm

Chấn thương nhẹ ở phần mềm

2- Hiện tượng nặng bị chấn thương xương

Chấn thương xương hàm trên:

  • Sưng nề nhanh ở tầng giữa mặt: đặc biệt ở má và quanh ổ mắt, mức độ sưng nề còn tùy thuộc theo mức độ bị tổn thương. Có khi chỉ sau một thời gian ngắn, 2 mắt đã bị che kín và không thể mở ra được.
  • Đau: tại vùng bị gãy xương, đau nhiều hơn khi há miệng, ngậm miệng hoặc khi cắn chặt 2 hàm với nhau. Hiện tượng đau có thể lan ra 2 bên tai, lên đến thái dương, trong vòm khẩu cái.
  • Chảy máu mũi: do bị tổn thương xoang hàm trên, hoặc tổn thương xương chính mũi, sụn và niêm mạc bên trong mũi. Máu có thể xuất hiện ở cửa mũi trước hay cửa mũi xong xuống dưới họng.
  • Song thị, nhìn mờ, mù hoàn toàn: do xương ổ mắt bị tổn thương chèn ép đến phần mềm, phù nề bên trong ổ mắt. Nếu tổn thương ở thành trên xoang hàm có thể gây thoát vị tổ chức phần mềm ở quanh nhãn cầu đi vào xoang hàm gây lệch trục nhãn cầu, gây hiện tượng nhìn đôi. Có thể mảnh vỡ xương ổ mắt phức tạp phía sau chèn ép vào dây thần kinh thị giác gây mù lòa.

Chấn thương xương hàm dưới:

  • Gãy xương hàm dưới có thể kết hợp với gãy xương hàm bên trên hoặc xương gò má hoặc kết hợp với đa chấn thương, có một số triệu chứng cơ năng, toàn thân, thực thể khác nhau.
  • Đau và sưng nề tại vùng hàm dưới đang tổn thương, cơn đau dữ dội hơn khi vận động hàm dưới như há, nhai, ngậm miệng.
  • Hạn chế hoặc không thể vận động hàm bên dưới do bị đau, sưng nề, do di lệch sai khớp cắn.
Chấn thương xương hàm dưới

Chấn thương xương hàm dưới

III- Bác sĩ chẩn đoán chấn thương hàm mặt

Bác sĩ sẽ có những phương pháp khác nhau để chẩn đoán xương hàm trên và hàm dưới một cách chính xác, từ đó đưa ra giải pháp khắc phục hiệu quả và phù hợp hơn.

1- Khi bị gãy xương hàm trên

Chẩn đoán chấn thương hàm mặt với tình trạng gãy xương hàm trên:

  • Khám ngoài mặt

Mặt sưng nề biến dạng, đặc biệt ở vùng tầng giữa mặt, hiện tượng bầm tím quanh hai hốc mặt còn gọi là dấu hiệu đeo kính râm, có thể xuất hiện vết thương phần mềm kết hợp.

Bác sĩ thực hiện ấn vùng bờ dưới, bờ trong ổ mắt, mặt trước xoang hàm, bệnh nhân nhận thấy điểm đau nhói và gờ bất thường hoặc dấu hiệu lạo xạo của xương bị gãy.

Khám trong mũi khi có chấn thương mũi, kết hợp có thể thấy nhiều máu đọng lại làm một bên lỗ mũi kém thông khí. Niêm mạc mũi rách chảy rỉ máu và biến dạng vách ngăn mũi.

  • Khám trong miệng

Khi há miệng bị hạn chế tùy theo mức độ, niêm mạc tiền đình hàm trên bầm tím tụ máu, hoặc bị rách niêm mạc. Trong vòm khẩu cái cũng có thể xuất hiện tình trạng rách và tụ máu.

Dấu hiệu bị sai khớp cắn, bác sĩ sẽ cho bệnh nhân cắn 2 hàm lại một vài lần, nếu có sai lệch, các răng hàm trên và hàm dưới sẽ không chạm khít với nhau.

Lắc nhẹ cung hàm răng trên có thể thấy một nửa hàm hoặc toàn bộ hàm trên di động, đây là dấu hiệu hàm giả.

Vuốt ngón tay trong ngách tiền đình lợi sẽ thấy điểm đau chói vùng trước xoang hàm hoặc bờ sau bên ngoài xương hàm trên.

  • Các thế chụp X-quang

Nhằm xác định và đánh giá đúng mức độ lệch của đường gãy cần cho chụp X-quang, các thế phim thường được chỉ định như: mặt thẳng, mặt nghiêng, Blondeau, Hirtz, nếu tổn thương nặng nề có thể tiến hành chụp CT-Scanner.

Chẩn đoán gãy xương hàm trên

Chẩn đoán gãy xương hàm trên

2- Khi gãy xương hàm dưới

Chẩn đoán khi gãy xương hàm dưới, bác sĩ sẽ tiến hành như sau:

  • Khám ngoài miệng

Nhìn: quan sát thấy mặt bệnh nhân sưng nề, rách da hoặc bầm tím, thông qua vết rách có thể nhìn thấy cả xương. Cằm có thể sẽ bị lệch về phía bên gãy nếu bị gãy toàn bộ ở cành cao hoặc lồi cầu.

Sờ nắn: bác sĩ dùng ngón tay trỏ và ngón cái ấn nhẹ vào bờ sau, mặt ngoài cành cao và góc hàm, mặt ngoài và bờ dưới cành ngang, vùng cằm, vị trí nào có tình trạng gãy bệnh nhân sẽ thấy đau chói.

Nếu gãy toàn bộ ở vị trí cành ngang có di lệch khi vuốt tay từ sau ra trước có thể phát hiện dấu hiệu khuyết như hình bậc thang. Ấn vào vùng khớp thái dương hàm ở trước ống tai mà có cảm giác đau, ổ khớp lõm hoặc gồ cao là bị gãy lồi cầu xương hàm dưới.

  • Khám trong miệng

Khám lợi: ngách lợi vùng bị gãy, rách và chảy máu nếu gãy toàn bộ vùng cành ngang, vùng giữa, nếu bệnh nhân điều trị muộn, lợi và nách lợi vùng gãy có giả mạc, bầm tím hơn.

Khớp cắn hai thì: thường gặp với tình trạng gãy lồi cầu xương hàm dưới, bác sĩ sẽ cho bệnh nhân cắn hai hàm với nhau, nếu không khớp gọi là khớp cắn sai (thì 1), cho bệnh nhân há ngậm miệng trong nhiều lần, bệnh nhân sẽ tự điều chỉnh và khớp cắn 2 hàm lại khít nhau ( thì 2) được gọi là khớp cắn hai thì.

X-quang: bao gồm chụp mặt phẳng, chụp hàm chếch, tư thế Schuler, Zimme, chụp toàn cảnh.

Chẩn đoán gãy xương hàm dưới

Chẩn đoán gãy xương hàm dưới

IV- Phương pháp điều trị khi hàm mặt bị tổn thương

Điều trị chấn thương hàm mặt chia làm 2 trường hợp là xử lý nhanh tại chỗ và điều trị ở cơ sở y tế.

1- Xử lý cấp cứu tại chỗ

Đối với xử lý cấp cứu chấn thương tại chỗ có thể được thực hiện như sau:

  • Ngạt thở: cho nạn nhân nằm nghiêng đầu về một bên khi sơ cứu và di chuyển nạn nhân đến tuyến chuyên khoa. Lấy toàn bộ vật cản trở hô hấp như răng rơi trong miệng, đờm, dãi, máu cục, chất nôn ở miệng và trong mũi. Nếu nạn nhân bị tụt lưỡi ra sau, dùng gạc kéo lưỡi ra bên ngoài, khâu đầu lưỡi vào răng cửa hoặc mép. Tùy theo tình trạng mỗi bệnh nhân và nguyên nhân gây ngạt thở, có thể thực hiện hô hấp như hà hơi thổi ngạt, thở oxy, đặt nội khí quản,…
  • Chảy máu: dùng ngón tay đè vào các mạch máu, nếu máu chảy ở mũi thì chỉ cần nhét bông cầm máu. Khi thấy điểm mạch đang chảy máu, hãy dùng panh kẹp điểm chảy máu và khâu lại bằng chỉ catgut, sau đó chuyển bệnh nhân đến bệnh viện tuyến huyện. Nếu chảy máu nhiều từ các mạch máu lớn, có thể cầm máu tạm thời và chuyển bệnh nhân đến tuyến bệnh viện tỉnh.
  • Choáng: cho bệnh nhân nằm để đầu thấp, đặt ở nơi thoáng khí và vận chuyển nhẹ nhàng, bất động xương, sử dụng thuốc giảm đau toàn thân.
Xử lý cấp cứu tại chỗ

Xử lý cấp cứu tại chỗ

2- Xử lý tại cơ sở y tế uy tín

Tùy theo mức độ chấn thương cụ thể của người bệnh và mức độ nghiêm trọng, bác sĩ sẽ có nhiều phương án điều trị hiệu quả khác nhau như:

  • Rửa vết thương, sau đó cắt lọc và băng bó lại vết thương cẩn thận.
  • Điều trị bảo tồn: bác sĩ sẽ nắn chỉnh và cố định lại hàm, thường áp dụng đối với những trường hợp gãy đơn giản và di lệch ít.
  • Chỉ định phẫu thuật chấn thương hàm mặt: áp dụng với trường hợp cụ thể, dựa theo vị trí xương gãy, mức độ di lệch cũng như tình trạng chung của bệnh nhân. Phẫu thuật thường được chỉ định với trường hợp gãy xương phức tạp, xương dịch chuyển nhiều và nếu chỉ nắn chỉnh đơn thuần sẽ không hiệu quả. Bên cạnh đó là tình trạng gãy xương điều trị muộn có khớp giả hay gãy xương có can lệch.
Xử lý tại cơ sở y tế uy tín

Xử lý tại cơ sở y tế uy tín

Tại Bệnh viện Thẩm mỹ Kangnam, các sai lệch về xương hàm vùng mặt có thể được điều trị hiệu quả. Bác sĩ phẫu thuật tại Kangnam đều là những người có tay nghề cao, chuyên môn giỏi, khả năng chẩn đoán chính xác tình trạng của bệnh nhân và đưa ra hướng xử lý kịp thời.

Các bước phẫu thuật tại Kangnam được tiến hành theo đúng phác đồ của Bộ Y tế, từ vô cảm, bộc lộ ổ gãy, nắn chỉnh xương cho đến cố định lại xương bằng chỉ khâu hoặc nẹp vít. Mọi thiết bị sử dụng khi phẫu thuật và phòng mổ đều được vô khuẩn, tiệt trùng an toàn. Đảm bảo giúp bệnh nhân được điều trị hiệu quả và giảm thiểu những rủi ro không mong muốn trong quá trình phẫu thuật.

Phẫu thuật hở hàm ếch hiệu quả cho khách hàng

Phẫu thuật hở hàm ếch hiệu quả cho khách hàng

Khắc phục sứt môi, hở hàm ếch, trả lại diện mạo hài hòa, cân đối

Khắc phục sứt môi, hở hàm ếch, trả lại diện mạo hài hòa, cân đối

Sửa hàm hô chỉ sau một lần thực hiện duy nhất

Sửa hàm hô chỉ sau một lần thực hiện

Các chấn thương hàm mặt cần được xác định sớm để điều trị kịp thời, vì càng để lâu tình trạng sẽ càng nặng nề hơn, gây ra những hậu quả nghiêm trọng, khó điều trị. Tốt hơn hết, sau khi gặp phải chấn thương, tai nạn, bạn nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra, phát hiện kịp thời.


Ý kiến của bạn

Kết quả phụ thuộc vào cơ địa mỗi người (*)